Phải đặt vấn đề chánh danh ở thời đại nầy. Hai người tha thiết yêu nhau và sau cùng một đám cưới. Thế nào rồi ta cũng già.
Họ không ý thức được viễn tưởng ngày mai ra sau. Đọc đời tư của nhiều nhà tướng mà tên tuổi sống thiên thu như A Lịch Sơn đại đế, Nã Phá Luân, ta thấy lắm lúc về đường tình ái, họ yếu đuối, yếu hơn đàn bà. Ngoài ra những điều ấy thì họ lo chơi giỡn, trụy lạc, cờ bạc, ngao du, bất chấp sự thăng trầm, tiến hóa của xã hội.
Có khi không ngay mấy lúc ấy, mà lúc họ ở một mình. Có khi giả bộ khiêm tốn cho sự khen được gia trọng. Lẽ dĩ nhiên khi tình yêu hoạt động thì bản năng nghe thiếu thốn nầy hoạt động mạnh.
Gái thì lấy Cécile, trai thì lấy Bertrand của Francoise Sagan làm quan thầy, làm quân sư. Lý tưởng của sống là dùng mọi phương thế để sung sướng dù trên xương máu kẻ khác. Sau cùng chạm những thực tế chua cay đòi sự chịu đựng của ý chí, sự khôn ngoan của trí tuệ.
Những bộ phận sinh lý của họ được sáng tạo theo kiểu cách riêng để làm cha, để gánh vác gia đình. Sự hiện diện của người gái nhất là giai nhân thường làm cho người nam ít tinh thần trở nên già hàm. Bạn họ nuôi nấng giúp đỡ họ đủ điều, họ túm đồ của bạn họ đem cầm, đem bán.
Bỗng giáo sư gặp một ông từ giữ nhà thờ, người cao tuổi, sâu sắc về đạo hạnh. Đọc các mục trên ta nhận thấy điều nầy rõ rệt là tình cản của bạn trai buổi ấu thời cũng dồi dào nhưng ngã về những hình ảnh, những sự lôi cuốn có tính chất ngũ quan. Đó là chưa nói khi gần gũi để giỡn ái tình như vậy người ta tạo những cơ hội phá hoại lòng khiết bạch của nhau, dạy cho nhau những lối ăn nói của phường mất dạy, tố cáo cho nhau, bao nhiêu tật xấu ẩn tàng trong lớp trang sức có giá trị của mả tô vôi.
Họ để con tim tự do gảy khúc đàn lòng. Nhưng xét về góc cạnh xã hội loài người, về người họ cộng tác với phái yếu để làm dụng cụ thánh cho Tạo hóa trong sự truyền bá nhân loại. Bạn trai cảm thấy một niềm cô đơn xâm chiếm tâm hồn.
Sách gương Giê Su ở quyển I đoạn nhất có tư tưởng nầy: Thù vong thay cho sự mơ vọng các danh dự. Cưu mang con trong dạ, mẹ nhớ con từng giây phút. Bà ngồi trước ông, ngang khách, còn ông ngồi dưới, nép một bên.
Mà cuộc đời thì đâu phải xuôi theo dòng nước chảy. Nhưng ai đâu buồn có lý do chớ họ sầu vô lý. Không phải họ khinh rẽ việc suy luận dong tự bản chất đ àn bà, họ ít thích nó, ít dùng nó, phán đoán về sự vật, về công việc hoặc về người nào, họ thường dùng trực giác.
trực giác phải khéo dùng lắm mới nhận định khỏi sai lầm. Ngâm một đoạn Kiều, đọc Shakespeare. Đó là chỗ yếu của bạn trai.