Vậy mà sau thành một trong những nhà xuất bản tạp chí lớn nhất ở châu Mỹ. Chúng ta phải nhũn nhặn vì chúng ta chỉ là phàm nhân. Nghe ông giảng giải, tôi nhận thấy ông kiên tâm và công bằng lắm.
Nhưng nếu ông ta hy vọng dùng cách đó để được một kết quả hay một cái lợi gì, thì quả ông rất ngu dốt về khoa tâm lý. Phương pháp của ông ra sao? Ông có bao giờ nói với người láng giềng của ông rằng họ lầm không? Không, kẻ khác kia chứ ông thì tuyệt nhiên không, ông không vụng dại như vậy. Phương pháp ông giản dị lắm.
Bạn ráng làm cho người đó nói: "Phải, phải" càng sớm càng hay. Chỉ có một câu ngắn mà thay đổi cả đời chị ta". Ông bạn tới Bạch Cung và Lincoln nói với ông trong mấy tiếng đồng hồ về tờ bố cáo ông tính công bố để thủ tiêu chế độ nô lệ.
Bạn có tự cho rằng mình hơn người ấn Độ không? Đó là quyền của bạn. Rút cục người ta tin theo ông hết. Ông thấy liền những lợi của một thái độ như vậy: nói chuyện với người khác thấy vui hơn, ý kiến của ông được người khác công nhận ngay, và khi ông lầm lỗi thì không hối hận nhiều nữa; những đối thủ của ông chịu bỏ quan niệm của họ để theo quan niệm của ông.
Một lát, thấy nóng quá, lão già lau mồ hôi trán và cởi áo. Nếu không được học khoa tâm lý, thì chắc tôi đã nói với ông ta rằng: "Ông không chịu trả lời thì không thể nào chúng tôi nhận tiền của ông được". Ví thử Rockefeller đã lựa một chiến thuật khác, đã công kích các thợ mỏ, quát vào tai họ tất cả những lời thật làm cho họ mất lòng, dùng một giọng khó chịu như bảo họ khờ, thử hỏi họ có chịu nhận lỗi của họ không, dù lý luận của ông cực kỳ xác đáng? Và lúc đó sẽ ra sao? Lòng giận, thù và phản đối tất sẽ tăng lên! Nếu một người đối với bạn chỉ có lòng thù và ác cảm, thì có dùng đủ các lý luận, bạn cũng không thể nào dẫn dụ người đó theo quan điểm của bạn được.
Bây giờ tôi biết làm thinh. Chưa bao giờ tôi lãnh được một mối hàng quan trọng như vậy. "Hồi đó, những tờ báo ở Boston đăng đầy những quảng cáo của bọn lang băm và của bọn cô mụ vườn mà môn thuốc và cách đỡ đẻ của họ đã làm cho nhiều người nguy tánh mạng.
Tôi chỉ cần hỏi ý họ, đãi họ có thể thống, là tôi muốn gì được nấy". Một người trung bình được vui vẻ trong gia đình còn sướng gấp trăm một vị thiên tài phải sống cảnh cô độc. Lần thứ ba, họ tiến cử một người khá hơn nhiều, nhưng vẫn chưa được như ý.
Như vậy tất nhiên là không thành công. Bí quyết của ông ư? Giản dị lắm. Hết thảy chúng ta ai cũng muốn như vậy.
Ông không cần ai khen ông hết; ông chỉ muốn sao có kết quả là được. Má nó đuổi đứa kia đi, lấy lại xe cho con. Ông có cách không buộc trả lời mà chúng cũng trả lời lập tức.
Bạn sẽ nói: "Thì chỉ có nó nghĩ thế, chứ còn ai lạ đời như vậy nữa". Ông ta cầm một lọ rồi tới lọ khác, đọc miếng giấy; hỏi tôi vài câu rồi chúng tôi trò chuyện thân mật. Có ai chỉ trích những quan niệm đó tức thì ta phản đối lại, kiếm đủ lý lẽ để bênh vực chúng.