Chắc bạn nhớ rằng ở một chương trên tôi đã dẫn một câu danh ngôn của bác sĩ Alexis Carrel: "Những nhà kinh doanh không biết thắng ưu sầu sẽ chết sớm". Sống hay chết cũng chẳng cần nữa. Nỗi tỉnh lớn đều có một chi nhánh và đã không tiếc tiền quảng cáo.
Sau, duỗi bắp chân, rồi tuần tự đến những bắp thịt khác trong cơ thể. Vậy phải đọc lại cuốn này thường thường. Đừng bao giờ tìm cách trả đũa những kẻ thù của bạn, vì như vậy, bạn tự làm đau khổ nhiều hơn những người bạn định hại.
Nhưng ít khi hai người chịu nghe tôi. Tôi nhớ câu này khắc trên cửa một ngôi nhà hoang tàn cất từ thế kỷ 15 ở Amsterdam (Hà Lan): "Như vậy đó, mà không thể khác vậy được". Không thể nào đi được nữa vì một trận bão tuyết thổi dữ dội sát trên mặt đất liên tiếp 11 ngày đêm, gió ghê gớm tới nỗi cắt bằng lớp băng ở miền ấy.
Đọc cuốn sách hay nhất về vấn đề ấy, tức là cuốn Cho thần kinh căng thẳng được di dưỡng của Bác sĩ David Harold Frink. 500 dặm mà không thấy bệnh khác chút chi, phải không? Ba biết vậy vì chính con làm cho con sinh bệnh. Tôi đê mê, rụng rời.
Ưu tư lại có thể sinh ra chứng sâu rằng nữa. Trong hai năm nay, tôi đã sửa chữa gần hết. Bà dò xét những cử động, nhưng tính nết của lũ chó vô chủ, bà đứng hàng giờ ngắm mặt trời lặn, huy hoàng và rực rỡ ở bãi sa mạc, bà đi kiếm và tàng trữ những vỏ hến bị vùi sâu dưới cát hàng triệu năm trước, những di tích cuối cùng của thời kỳ mà bãi sa mạc này còn là đáy biển.
Mấy năm trước, tờ tuần báo "Chiều thứ bảy" viết: "Một người đàn bà goá, không có kinh nghiệm về buôn bán, không có một nhà ngân hàng nào khuyên bảo, mà lại đi nghe lời đường mật của một nhà buôn, bỏ tiền bảo hiểm ra làm ăn, hoặc trữ hàng, thì mau sạt nghiệp vô cùng. Nắm 1928, khi ông đang làm ứng cử viên của đảng dân chủ trong cuộc tuyển cử Tổng thống, sáu Đại học đường- trong số đó có hai Đại học đường Columbia và Harward - đã ban những bằng danh dự cao nhất cho ông một người chưa học hết cấp sơ đẳng! Chúng luôn luôn rình tôi.
Nếu không làm sao cho tài chánh khá lên được thì cũng cứ vui vẻ, đừng đày đọa tấm thân mà uất ức vì một tình cảnh không sao thay đổi được nữa. Trước kia cô thường cằn nhằn về công việc, nhưng sau cô thôi hẳn. Ghi lại những tấn bộ của ta trong mỗi tuần.
Lúc ngồi ôn lại những hành vi trong tuần, tôi thường thấy khổ sở lắm. Thì chính vì lo lắng quá, người có muốn sống thêm ngày nào nữa đâu! Tôi thường nghe má tôi kể: hễ ba tôi đi cho ngựa ăn, hoặc vắt sữa bò mà lâu không thấy trở lại, thì má tôi vội vả đi kiếm, sợ trông thấy xác chồng lủng lẳng ở đầu một dây thừng. Không, xin đừng tin vậy.
Tôi phải gặp ông ấy xem sao". Ông tuyên bố: "Bắt chước người khi không bao giờ đi xa được. Mỗi sáng khi tỉnh dậy, tôi tự bắt tôi kiểm điểm lại mọi lý do để tôi phải sung sướng: Trong người không đau đớn; được nghe những điệu nhạc êm đẹp phát ra từ máy truyền thanh; có những bạn tốt.
Trong khi nghiên cứu sử, tiểu sử và đời sống những anh hùng vãng và hiện tại, đã từng chịu những thử thách chua cay, tôi thường kinh ngạc và cảm phục tài phi thường của họ để diệt ưu tư và làm lại một cuộc đời xán lạn. Tôi đặt nhan đề là Đắc nhân tâm. Bệnh tôi nặng đến nỗi không dám nói thiệt với người thân trong nhà.